Cà Kê Dê Ngỗng

Cái Tôi của người Việt

Gặp một người bạn. Trong một giờ, anh ta nói về anh 57 phút, anh đã làm những gì khiến Tây phải le lưỡi.

 


Gặp một người bạn. Trong một giờ, anh ta nói về anh 57 phút, anh đã làm những gì khiến Tây phải le lưỡi.  Ba phút còn lại, trước khi chia tay, anh ta mới hỏi: “À, hồi này bạn làm gì? Sống chết ra sao?” 

  

Tại sao cái tôi, cái “égo” của người Việt lớn thế? Gặp không biết bao nhiêu người vỗ ngực, tự cho mình là vĩ nhân. Không phải chỉ vỗ ngực, còn trèo lên nóc nhà gào khản cổ: “Tôi giỏi quá, tôi phục tôi quá.  Tại sao tôi tài ba đến thế?” 

  

Một lần ngồi nhậu với 5 ông, có cảm tưởng ngồi với 5 giải Nobel văn chương. Nói chuyện với một ông bác sĩ trong hẻm, tưởng ông ta đã kiếm ra “Pénicilline.” Những ông như vậy, nhan nhản. Nói “Ông,” vì hầu như đó là một cái bệnh độc quyền của đàn ông. Như ung thư vú là bệnh của đàn bà. 

  

In một hai cuốn sách tào lao tặng bố vợ, nghĩ mình ngồi chung một chiếu với Marcel Proust, Victor Hugo, Beaudelaire, Nguyễn Du. Lập một cái đảng có ba đảng viên, kể cả em gái và mẹ vợ, nghĩ mình là lãnh tụ, ăn nói như lãnh tụ, đi đứng, tắm rửa như lãnh tụ. Viết vài bài lăng nhăng, đầu Ngô mình Sở, nghĩ mình là triết gia, đại trí thức, sẵn sàng dẫn dân tộc đi lên (hay đi xuống). Học gạo được cái bằng (chưa nói tới chuyện mua được cái bằng), nghĩ mình đã kiếm ra điện và nước nóng. 

  

  

TÔI, TÔI, TÔI 

  

Một ông bạn in một tấm danh thiếp khổ lớn, dầy đặc những chức tước, trong đó có “nhà nghiên cứu.” Những người quen không biết ông ta nghiên cứu cáí gì, lúc nào. Người viết bài này đáng nhận là nhà nghiên cứu hơn, vì thỉnh thoảng vào “Google” tìm mẹo trị mắc xương cá, hay cách nấu canh hẹ tàu hũ. 

  

Bất cứ người Việt nào cũng là một cái nhà gì đó. Hơn một cái nhà, đó là những lâu đài. 

  

Cũng lạ, cái TÔI to tổ bố ở một xứ như VN. VN, xứ người ta nói ảnh hưởng văn hóa Phật giáo, tôn giáo của vô ngã, cái tôi không có. Nơi chịu ảnh hưởng Lão giáo, những người đã ra suối rửa tai khi nghe thiên hạ nhắc tới tên mình. Nơi người Công giáo hành đạo nhiệt thành, và Công giáo coi vị tha, nghĩ tới người khác, là đức tính hàng đầu. Khổng giáo? Khổng tử nói: Biết, nói là biết; không biết, nói là không biết; thế là biết đấy. Người Việt ta cái gì cũng biết, quên rằng thỉnh thoảng nhận mình không biết là dấu hiệu của sự thông minh. 

  

Không lẽ người Việt không hiểu tôn giáo mình đang theo? 

  

Có ai đã gặp một người Nhật vỗ ngực: “Tôi, tôi, tôi.” Nói chuyện với người Nhật, chưa gì họ đã mang giấy bút ra ghi chép. Làm như những điều bạn nói là khuôn vàng, thước ngọc. Hỏi những người khác, mới biết cái ông ngồi trịnh trọng ghi chép đó là bực thầy. 

  

Nhớ mãi một buổi hội thảo của người Việt. Ông MC nói về mình trước khi giới thiệu diễn giả. Không phải chỉ giới thiệu diễn giả, nhưng tất cả những người ngồi trên bàn cử tọa, chức tước, bằng cấp, tiểu sử, kể cả, nhất là những chi tiết oanh liệt không liên hệ gì tới đề tài thuyết trình. Sau phần giới thiệu những chủ tọa đoàn, tới lượt… những người tham dự. Chúng tôi hân hạnh có sự tham dự của Giáo sư X, tiến sĩ Y, chủ tịch Z. Vì tất cả đều có bằng cấp, chức tước cùng mình, việc giới thiệu tất cả văn võ bá quan kéo dài cả giờ. Mời 14 giờ, bắt đầu 15 giờ 15, giới thiệu xong phải thảo luận vội vàng cho kịp giờ trả phòng. Thảo luận nghĩa là: Mỗi người lên cầm “micro” nói các anh láo cả, chỉ có tôi là có lý. 

  

  

TÔI LÀ CHÂN LÝ 

  

Nước Việt nghèo, chậm tiến, lạc hậu, thua thiên hạ mọi mặt. Đáng lẽ người Việt phải khiêm nhượng, biết người, biết mình. Nhưng không, trong từ điển cá nhân của người Việt không có chữ “khiêm tốn.” Nhiều lần tôi gân cổ cãi với bạn bè, về nhà nghĩ: Không chừng nó có lý. Tại sao không nhìn nhận ngay? Bởi vì cái tôi nó lớn quá. Bênh vực cái tôi trước đã, thực hư tính sau. 

  

Socrate nói càng học càng thấy mình không biết gì. Những nhà khoa học nói khoa học bắt đầu bằng sự hoài nghi. Có hoài nghi mới đặt lại vấn đề, mới học hỏi, tìm tòi. Người Việt ta không bao giờ hoài nghi về cái biết mênh mông, cái tài quán thế, trùm thiên hạ của mình. 

  

Nước Việt sống dưới ách đô hộ của một nhóm “Mafia,” tự phong cho mình toàn quyền sinh sát. Thế kỷ 21 vẫn chưa có quyền suy nghĩ. Viết vài chữ, nói vài câu phải lo có đúng ý người trên hay không. Vẫn khư khư bám vào một chế độ kỳ quái đã bị cả thế giới từ bỏ. Trong hoàn cảnh đó, đáng lẽ không có người Việt nào nên hãnh diện quá đáng, nếu không xấu hổ, vì quả thực không có gì vẻ vang phải cúi đầu để sống. Hay bất lực, nhìn quê hương mình lao xuống vực thẳm. 

  

Ở đâu cũng có những cái tôi, nhưng ở người Việt, nó đạt một tỷ số đáng ngại. Mỗi lần, hiếm hoi, gặp một người đồng hương có khả năng nhưng khiêm tốn, tôi nghĩ bụng: Ông nội này mất gốc rồi! 

  

Thảo luận với người Việt rất khó, vì ai cũng nghĩ là mình nắm chân lý trong tay. Nghĩ khác là xúc phạm ông ta, xúc phạm chân lý, bôi nhọ sự thật. Phải căm thù, phải tiêu diệt, phải triệt hạ, phải tố cáo, chụp mũ. 

  

Cái tôi lớn, phải chăng đó là nét đặc thù của một dân tộc đầy tự ti mặc cảm? Trong cái kiêu hãnh lố bịch của người “mang dép râu mà đi vào vũ trụ” của Tố Hữu, có cái tự ti của những người vẫn mang dép râu ở thế kỷ 20, 21. 

  

Trong y học, “égocentrisme” là một cái bệnh, “pathologie.” Và trong 9 trên 10 trường hợp, những người có mặc cảm tự cao, tự đại (complexe de supériorité) là để che đậy tự ti mặc cảm (complexe d’infériorité). 

  

Những người có thực tài rất khiêm nhượng, vì họ không so sánh với người khác. Họ so sánh mình với mình, so sánh mình hôm nay với mình hôm qua, so sánh tác phẩm mới với tác phẩm cũ của chính mình, so sánh thành quả hôm nay với thành quả những năm trước. Và thường thường thất vọng. 

  

Khi một nghệ sĩ thoả mãn với tác phẩm của mình, anh ta hết là nghệ sĩ. Anh ta không tìm tòi nữa, anh ta về hưu. Như một công chức, một tài xế xe đò về hưu. 

  

Khi một nhà khoa học thỏa mãn với khám phá của mình, anh ta không khám phá nữa . Một lý thuyết gia thoả mãn, anh ta không đọc nữa, không tìm tòi nữa. Chúng ta không có khoa học gia, vì học xong co cái bằng là đủ sướng rồi, treo bằng lên tường ngắm mỗi ngày, tìm kiếm gì nữa. 

  

  

ĐÈN DẦU VÀ ĐÈN ĐIỆN 

  

Thomas Edison nói: “Nếu hài lòng với đèn dầu, tìm cách cải thiện đèn dầu, sẽ không bao giờ kiếm ra điện.” 

  

Người Việt ta dễ thỏa mãn quá, dễ kiêu hãnh quá, dễ “tự sướng” quá. Chúng ta hài lòng với ngọn đèn dầu leo lét trong nhà, nghĩ là hải đăng. Hậu quả là cái gì của ta nó cũng nho nhỏ. Cùng lắm là xinh xắn, dễ thương, nhưng đồ sộ, vĩ đại thì không có. Không thể có. Tham vọng nhỏ, thành quả nhỏ. 

  

Pablo Picasso khi thành công, được ca tụng ở “période rose” (thời kỳ hồng), nếu thỏa mãn, sẽ không có “période bleue” (thời kỳ xanh). Nếu thoả mãn với “période bleue” sẽ không có tranh lập thể, đưa hội họa đi vạn dặm. Một giai thoại: Picasso mời bạn bè ăn tiệm. Cuối bữa ăn, gọi tính tiền. Chủ tiệm nói xin miễn chuyện tiền bạc, được tiếp Picasso là hân hạnh rồi. Pablo vẽ vài nét trên tấm khăn phủ bàn, tặng chủ tiệm. Ông này nói xin “maître” ký tên. Picasso trả lời:  “Tôi chỉ trả bữa cơm, không muốn mua tiệm ăn.” 

  

Nếu Picasso là người Việt, sẽ thấy đời mình đã quá đủ để thoả mãn: Vua biết mặt, chúa biết tên, chữ ký đáng ngàn vàng, chỉ việc ngồi hưởng và chiêm ngưỡng dung nhan mình. May mắn cho hội họa, ông ta là người Tây Ban Nha, hì hục tìm tòi cho tới chết. 

  

Mỗi lần nghe, hay coi Jean Marie Le Clézio, Patrick Modiano trong những chương trình văn học trên France Culture, hay trên France 5, ít người nghĩ họ đã chiếm giải Nobel Văn chương. 

  

Họ khiêm nhượng, ngập ngừng, do dự, gần như cáo lỗi sắp sửa nói những điều tào lao. 

  

Le Clézio, Nobel 2008, khoanh tay, chăm chú nghe một tác giả vừa chân ướt chân ráo vào nghề, nói về một cuốn sách đầu tay. Modiano, Nobel 2014, tìm chữ một cách khó khăn, ngượng ngập, ít khi chấm dứt một câu, như muốn nói: “Thôi, bỏ qua đi, những điều tôi muốn nói chẳng có gì đáng nghe.” Ông ta thực sự ngạc nhiên không hiểu tại sao có người nghĩ đến mình để trao giải. Ông ta nói có người đọc sách của mình đã là một phép lạ. 

  

   

NGƯỜI VÀ TA 

  

Những năm đầu ở Pháp, có thời tôi cư ngụ Rue Marcadet, Paris. Bên cạnh là một cặp vợ chồng già, hiền lành, bình dị như một cặp thư ký hay công nhân về hưu. Mỗi lần gặp ở thang máy, bà vồn vã chào, hỏi thăm đủ chuyện. Thỉnh thoảng ông mời vào nhà, uống trà, hỏi chuyện về Phật giáo mà ông nói đọc nhiều, nhưng có điều không hiểu. Thí dụ ông muốn so sánh khái niệm về Niết bàn của Phật giáo với thiên đàng của Thiên Chúa giáo.  Ông là một người công giáo thuần thành, nhưng muốn tìm hiểu về những tôn giáo khác. 

  

Tuyệt nhiên không bao giờ ông bà nói về mình. Nếu không coi TV, chắc không bao giờ tôi biết bà là Yvonne Loriod, danh cầm hàng đầu của Pháp, chiếm giải nhất 7 lần khi học ở Conservatoire de Paris, trước khi trở thành một giáo sư âm nhạc có uy tín. 

  

Ông là Olivier Messiaen, một trong những tác giả nhạc cổ điển lớn nhất của hậu bán thế kỷ 20. Rất nhiều các nhạc sư, nhạc trưởng nổi tiếng ở Âu Châu, như Pierre Boulez, Iannis Xenakis hãnh diện là đệ tử của ông. Tác phẩm opéra “Saint-Francois d’Assise” của ông được trình diễn trên khắp thê giới, được đón nhận như những tác phẩm của Mozart, Beethoven.  Ông bà sống trong một căn nhà bình dân, ăn uống đơn giản như một cặp vợ chồng nghèo. Tiền bản quyền nhạc đem tặng - một cách kín đáo - các hội từ thiện, hay giúp trùng tu nhà thờ Notre Dame de Lorette gần nhà. Những lúc rảnh rỗi, bà theo ông vào rừng, thu thanh để nghiên cứu tiếng chim hót. 

  

Ai biết hai ông bà già, lễ độ, gần như vụng về, đang xếp hàng mua ổ bánh mì, là những nhân vật chiếm chỗ lớn trong bất cứ một tài liệu nào về âm nhạc cổ điển cận đại, tuần trước còn là thượng khách của hoàng gia Thụy Điển. 

  

Khi nào ta có những người như Modiano, Le Clézio, Messiaen- chưa nói tới tài năng, chỉ nói tới thái độ khiêm tốn – VN sẽ là một dân tộc trưởng thành. Trong khi chờ đợi, chúng ta tiếp tục leo lên nóc nhà, gào: “Tại sao tôi tài giỏi quá như vậy?”  Khi gào mỏi, leo xuống, đóng áo thụng vái nhau. 

  

Đó cũng là một trò vui, nếu hậu quả không nghiêm trọng. Chúng ta đều đồng ý với nhau là đất nước đang trên bờ vực thẳm, không thể nhẫn tâm khoanh tay nhìn. Nhưng chúng ta không ngồi nổi với nhau. Những cái tôi đụng nhau chan chát, chúng ta ghét nhau hơn ghét kẻ thù. Người Việt nào cũng có lần uất ức vì không được đãi ngộ, đối xử xứng đáng với tài năng lớn lao của mình. Tổ chức nào cũng không sống nổi ba bảy 21 ngày, cũng phải chia thành hai, thành bốn, tách ra như những tế bào. Bởi vì trong thâm tâm, mỗi người chúng ta nghĩ chỉ có mình mới xứng đáng lãnh đạo. 

  

Không được thỏa mãn, chúng ta phá nhau hơn phá kẻ thù. 

  

Cái TÔI nó lớn quá. Lớn hơn cả vận mệnh dân tộc.

 

  

  

 Từ Thức 

  NTT chuyen

Bàn ra tán vào (1)

Sam LA
Good

----------------------------------------------------------------------------------

Comment




  • Input symbols

Cái Tôi của người Việt

Gặp một người bạn. Trong một giờ, anh ta nói về anh 57 phút, anh đã làm những gì khiến Tây phải le lưỡi.

 


Gặp một người bạn. Trong một giờ, anh ta nói về anh 57 phút, anh đã làm những gì khiến Tây phải le lưỡi.  Ba phút còn lại, trước khi chia tay, anh ta mới hỏi: “À, hồi này bạn làm gì? Sống chết ra sao?” 

  

Tại sao cái tôi, cái “égo” của người Việt lớn thế? Gặp không biết bao nhiêu người vỗ ngực, tự cho mình là vĩ nhân. Không phải chỉ vỗ ngực, còn trèo lên nóc nhà gào khản cổ: “Tôi giỏi quá, tôi phục tôi quá.  Tại sao tôi tài ba đến thế?” 

  

Một lần ngồi nhậu với 5 ông, có cảm tưởng ngồi với 5 giải Nobel văn chương. Nói chuyện với một ông bác sĩ trong hẻm, tưởng ông ta đã kiếm ra “Pénicilline.” Những ông như vậy, nhan nhản. Nói “Ông,” vì hầu như đó là một cái bệnh độc quyền của đàn ông. Như ung thư vú là bệnh của đàn bà. 

  

In một hai cuốn sách tào lao tặng bố vợ, nghĩ mình ngồi chung một chiếu với Marcel Proust, Victor Hugo, Beaudelaire, Nguyễn Du. Lập một cái đảng có ba đảng viên, kể cả em gái và mẹ vợ, nghĩ mình là lãnh tụ, ăn nói như lãnh tụ, đi đứng, tắm rửa như lãnh tụ. Viết vài bài lăng nhăng, đầu Ngô mình Sở, nghĩ mình là triết gia, đại trí thức, sẵn sàng dẫn dân tộc đi lên (hay đi xuống). Học gạo được cái bằng (chưa nói tới chuyện mua được cái bằng), nghĩ mình đã kiếm ra điện và nước nóng. 

  

  

TÔI, TÔI, TÔI 

  

Một ông bạn in một tấm danh thiếp khổ lớn, dầy đặc những chức tước, trong đó có “nhà nghiên cứu.” Những người quen không biết ông ta nghiên cứu cáí gì, lúc nào. Người viết bài này đáng nhận là nhà nghiên cứu hơn, vì thỉnh thoảng vào “Google” tìm mẹo trị mắc xương cá, hay cách nấu canh hẹ tàu hũ. 

  

Bất cứ người Việt nào cũng là một cái nhà gì đó. Hơn một cái nhà, đó là những lâu đài. 

  

Cũng lạ, cái TÔI to tổ bố ở một xứ như VN. VN, xứ người ta nói ảnh hưởng văn hóa Phật giáo, tôn giáo của vô ngã, cái tôi không có. Nơi chịu ảnh hưởng Lão giáo, những người đã ra suối rửa tai khi nghe thiên hạ nhắc tới tên mình. Nơi người Công giáo hành đạo nhiệt thành, và Công giáo coi vị tha, nghĩ tới người khác, là đức tính hàng đầu. Khổng giáo? Khổng tử nói: Biết, nói là biết; không biết, nói là không biết; thế là biết đấy. Người Việt ta cái gì cũng biết, quên rằng thỉnh thoảng nhận mình không biết là dấu hiệu của sự thông minh. 

  

Không lẽ người Việt không hiểu tôn giáo mình đang theo? 

  

Có ai đã gặp một người Nhật vỗ ngực: “Tôi, tôi, tôi.” Nói chuyện với người Nhật, chưa gì họ đã mang giấy bút ra ghi chép. Làm như những điều bạn nói là khuôn vàng, thước ngọc. Hỏi những người khác, mới biết cái ông ngồi trịnh trọng ghi chép đó là bực thầy. 

  

Nhớ mãi một buổi hội thảo của người Việt. Ông MC nói về mình trước khi giới thiệu diễn giả. Không phải chỉ giới thiệu diễn giả, nhưng tất cả những người ngồi trên bàn cử tọa, chức tước, bằng cấp, tiểu sử, kể cả, nhất là những chi tiết oanh liệt không liên hệ gì tới đề tài thuyết trình. Sau phần giới thiệu những chủ tọa đoàn, tới lượt… những người tham dự. Chúng tôi hân hạnh có sự tham dự của Giáo sư X, tiến sĩ Y, chủ tịch Z. Vì tất cả đều có bằng cấp, chức tước cùng mình, việc giới thiệu tất cả văn võ bá quan kéo dài cả giờ. Mời 14 giờ, bắt đầu 15 giờ 15, giới thiệu xong phải thảo luận vội vàng cho kịp giờ trả phòng. Thảo luận nghĩa là: Mỗi người lên cầm “micro” nói các anh láo cả, chỉ có tôi là có lý. 

  

  

TÔI LÀ CHÂN LÝ 

  

Nước Việt nghèo, chậm tiến, lạc hậu, thua thiên hạ mọi mặt. Đáng lẽ người Việt phải khiêm nhượng, biết người, biết mình. Nhưng không, trong từ điển cá nhân của người Việt không có chữ “khiêm tốn.” Nhiều lần tôi gân cổ cãi với bạn bè, về nhà nghĩ: Không chừng nó có lý. Tại sao không nhìn nhận ngay? Bởi vì cái tôi nó lớn quá. Bênh vực cái tôi trước đã, thực hư tính sau. 

  

Socrate nói càng học càng thấy mình không biết gì. Những nhà khoa học nói khoa học bắt đầu bằng sự hoài nghi. Có hoài nghi mới đặt lại vấn đề, mới học hỏi, tìm tòi. Người Việt ta không bao giờ hoài nghi về cái biết mênh mông, cái tài quán thế, trùm thiên hạ của mình. 

  

Nước Việt sống dưới ách đô hộ của một nhóm “Mafia,” tự phong cho mình toàn quyền sinh sát. Thế kỷ 21 vẫn chưa có quyền suy nghĩ. Viết vài chữ, nói vài câu phải lo có đúng ý người trên hay không. Vẫn khư khư bám vào một chế độ kỳ quái đã bị cả thế giới từ bỏ. Trong hoàn cảnh đó, đáng lẽ không có người Việt nào nên hãnh diện quá đáng, nếu không xấu hổ, vì quả thực không có gì vẻ vang phải cúi đầu để sống. Hay bất lực, nhìn quê hương mình lao xuống vực thẳm. 

  

Ở đâu cũng có những cái tôi, nhưng ở người Việt, nó đạt một tỷ số đáng ngại. Mỗi lần, hiếm hoi, gặp một người đồng hương có khả năng nhưng khiêm tốn, tôi nghĩ bụng: Ông nội này mất gốc rồi! 

  

Thảo luận với người Việt rất khó, vì ai cũng nghĩ là mình nắm chân lý trong tay. Nghĩ khác là xúc phạm ông ta, xúc phạm chân lý, bôi nhọ sự thật. Phải căm thù, phải tiêu diệt, phải triệt hạ, phải tố cáo, chụp mũ. 

  

Cái tôi lớn, phải chăng đó là nét đặc thù của một dân tộc đầy tự ti mặc cảm? Trong cái kiêu hãnh lố bịch của người “mang dép râu mà đi vào vũ trụ” của Tố Hữu, có cái tự ti của những người vẫn mang dép râu ở thế kỷ 20, 21. 

  

Trong y học, “égocentrisme” là một cái bệnh, “pathologie.” Và trong 9 trên 10 trường hợp, những người có mặc cảm tự cao, tự đại (complexe de supériorité) là để che đậy tự ti mặc cảm (complexe d’infériorité). 

  

Những người có thực tài rất khiêm nhượng, vì họ không so sánh với người khác. Họ so sánh mình với mình, so sánh mình hôm nay với mình hôm qua, so sánh tác phẩm mới với tác phẩm cũ của chính mình, so sánh thành quả hôm nay với thành quả những năm trước. Và thường thường thất vọng. 

  

Khi một nghệ sĩ thoả mãn với tác phẩm của mình, anh ta hết là nghệ sĩ. Anh ta không tìm tòi nữa, anh ta về hưu. Như một công chức, một tài xế xe đò về hưu. 

  

Khi một nhà khoa học thỏa mãn với khám phá của mình, anh ta không khám phá nữa . Một lý thuyết gia thoả mãn, anh ta không đọc nữa, không tìm tòi nữa. Chúng ta không có khoa học gia, vì học xong co cái bằng là đủ sướng rồi, treo bằng lên tường ngắm mỗi ngày, tìm kiếm gì nữa. 

  

  

ĐÈN DẦU VÀ ĐÈN ĐIỆN 

  

Thomas Edison nói: “Nếu hài lòng với đèn dầu, tìm cách cải thiện đèn dầu, sẽ không bao giờ kiếm ra điện.” 

  

Người Việt ta dễ thỏa mãn quá, dễ kiêu hãnh quá, dễ “tự sướng” quá. Chúng ta hài lòng với ngọn đèn dầu leo lét trong nhà, nghĩ là hải đăng. Hậu quả là cái gì của ta nó cũng nho nhỏ. Cùng lắm là xinh xắn, dễ thương, nhưng đồ sộ, vĩ đại thì không có. Không thể có. Tham vọng nhỏ, thành quả nhỏ. 

  

Pablo Picasso khi thành công, được ca tụng ở “période rose” (thời kỳ hồng), nếu thỏa mãn, sẽ không có “période bleue” (thời kỳ xanh). Nếu thoả mãn với “période bleue” sẽ không có tranh lập thể, đưa hội họa đi vạn dặm. Một giai thoại: Picasso mời bạn bè ăn tiệm. Cuối bữa ăn, gọi tính tiền. Chủ tiệm nói xin miễn chuyện tiền bạc, được tiếp Picasso là hân hạnh rồi. Pablo vẽ vài nét trên tấm khăn phủ bàn, tặng chủ tiệm. Ông này nói xin “maître” ký tên. Picasso trả lời:  “Tôi chỉ trả bữa cơm, không muốn mua tiệm ăn.” 

  

Nếu Picasso là người Việt, sẽ thấy đời mình đã quá đủ để thoả mãn: Vua biết mặt, chúa biết tên, chữ ký đáng ngàn vàng, chỉ việc ngồi hưởng và chiêm ngưỡng dung nhan mình. May mắn cho hội họa, ông ta là người Tây Ban Nha, hì hục tìm tòi cho tới chết. 

  

Mỗi lần nghe, hay coi Jean Marie Le Clézio, Patrick Modiano trong những chương trình văn học trên France Culture, hay trên France 5, ít người nghĩ họ đã chiếm giải Nobel Văn chương. 

  

Họ khiêm nhượng, ngập ngừng, do dự, gần như cáo lỗi sắp sửa nói những điều tào lao. 

  

Le Clézio, Nobel 2008, khoanh tay, chăm chú nghe một tác giả vừa chân ướt chân ráo vào nghề, nói về một cuốn sách đầu tay. Modiano, Nobel 2014, tìm chữ một cách khó khăn, ngượng ngập, ít khi chấm dứt một câu, như muốn nói: “Thôi, bỏ qua đi, những điều tôi muốn nói chẳng có gì đáng nghe.” Ông ta thực sự ngạc nhiên không hiểu tại sao có người nghĩ đến mình để trao giải. Ông ta nói có người đọc sách của mình đã là một phép lạ. 

  

   

NGƯỜI VÀ TA 

  

Những năm đầu ở Pháp, có thời tôi cư ngụ Rue Marcadet, Paris. Bên cạnh là một cặp vợ chồng già, hiền lành, bình dị như một cặp thư ký hay công nhân về hưu. Mỗi lần gặp ở thang máy, bà vồn vã chào, hỏi thăm đủ chuyện. Thỉnh thoảng ông mời vào nhà, uống trà, hỏi chuyện về Phật giáo mà ông nói đọc nhiều, nhưng có điều không hiểu. Thí dụ ông muốn so sánh khái niệm về Niết bàn của Phật giáo với thiên đàng của Thiên Chúa giáo.  Ông là một người công giáo thuần thành, nhưng muốn tìm hiểu về những tôn giáo khác. 

  

Tuyệt nhiên không bao giờ ông bà nói về mình. Nếu không coi TV, chắc không bao giờ tôi biết bà là Yvonne Loriod, danh cầm hàng đầu của Pháp, chiếm giải nhất 7 lần khi học ở Conservatoire de Paris, trước khi trở thành một giáo sư âm nhạc có uy tín. 

  

Ông là Olivier Messiaen, một trong những tác giả nhạc cổ điển lớn nhất của hậu bán thế kỷ 20. Rất nhiều các nhạc sư, nhạc trưởng nổi tiếng ở Âu Châu, như Pierre Boulez, Iannis Xenakis hãnh diện là đệ tử của ông. Tác phẩm opéra “Saint-Francois d’Assise” của ông được trình diễn trên khắp thê giới, được đón nhận như những tác phẩm của Mozart, Beethoven.  Ông bà sống trong một căn nhà bình dân, ăn uống đơn giản như một cặp vợ chồng nghèo. Tiền bản quyền nhạc đem tặng - một cách kín đáo - các hội từ thiện, hay giúp trùng tu nhà thờ Notre Dame de Lorette gần nhà. Những lúc rảnh rỗi, bà theo ông vào rừng, thu thanh để nghiên cứu tiếng chim hót. 

  

Ai biết hai ông bà già, lễ độ, gần như vụng về, đang xếp hàng mua ổ bánh mì, là những nhân vật chiếm chỗ lớn trong bất cứ một tài liệu nào về âm nhạc cổ điển cận đại, tuần trước còn là thượng khách của hoàng gia Thụy Điển. 

  

Khi nào ta có những người như Modiano, Le Clézio, Messiaen- chưa nói tới tài năng, chỉ nói tới thái độ khiêm tốn – VN sẽ là một dân tộc trưởng thành. Trong khi chờ đợi, chúng ta tiếp tục leo lên nóc nhà, gào: “Tại sao tôi tài giỏi quá như vậy?”  Khi gào mỏi, leo xuống, đóng áo thụng vái nhau. 

  

Đó cũng là một trò vui, nếu hậu quả không nghiêm trọng. Chúng ta đều đồng ý với nhau là đất nước đang trên bờ vực thẳm, không thể nhẫn tâm khoanh tay nhìn. Nhưng chúng ta không ngồi nổi với nhau. Những cái tôi đụng nhau chan chát, chúng ta ghét nhau hơn ghét kẻ thù. Người Việt nào cũng có lần uất ức vì không được đãi ngộ, đối xử xứng đáng với tài năng lớn lao của mình. Tổ chức nào cũng không sống nổi ba bảy 21 ngày, cũng phải chia thành hai, thành bốn, tách ra như những tế bào. Bởi vì trong thâm tâm, mỗi người chúng ta nghĩ chỉ có mình mới xứng đáng lãnh đạo. 

  

Không được thỏa mãn, chúng ta phá nhau hơn phá kẻ thù. 

  

Cái TÔI nó lớn quá. Lớn hơn cả vận mệnh dân tộc.

 

  

  

 Từ Thức 

  NTT chuyen

BẢN TIN MỚI NHẤT

Hô Lô Win in Hà Nội - Nguyễn Bá Chổi.

(HNPD) Hô Lô Win in Hà Nội - Nguyễn Bá Chổi.

Xem Thêm

Tượng đài Thời kỳ Đồ Đểu - Nguyễn Bá Chổi.

(HNPD) Tượng đài Thời kỳ Đồ Đểu - Nguyễn Bá Chổi.

Xem Thêm

NGƯỜI THUA CUỘC

Một năm trước, tôi và Kiệt làm chung hãng. Tuy biết nhau qua nhiều lần gặp gỡ trong những giờ cơm trưa nhưng chưa có dịp để trò chuyện.

Xem Thêm

Càng xây càng đổ - Nguyễn Bá Chổi.(HNPD)

Càng xây càng đổ - Nguyễn Bá Chổi.(HNPD)

Xem Thêm

Chuyện lạ: 7 kỷ lục dị thường - Lão Phan.

(HNPD) Người nắm giữ nhiều kỷ lục thế giới nhất

Xem Thêm

NGOẠI LỆ - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Khóc làm gì, đau thêm Để tâm tư bình yên

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Thằng Cu Bùn

YES ! Cu Bun nhung cac cay bap phia sau khong BI BOI TRET BUN THANKS

Xem Thêm

Đề bài :Thấy bóng thiên đường Cuối trời thênh thang - Trần Văn Giang

Từ cuối thập niên 1980's cho đến năm 1990, chính phủ Ấn Dộ đã chi 32 triệu đô-la và thả 25,000 con rùa - loại rùa ăn thịt sống (Flesh-Eating Turtles) - để hy vọng rùa sẽ xơi tái các xác chết vô chủ trôi lênh đênh trên sông Hằng... Nhưng thật tiếc là dự án này hoàn toàn thất bại vì dân Ấn Độ đã với nguyên con 25,000 con rùa này lên nấu cà-ri nị ?! (Xem link: https://www.smithsonianmag.com/smart-news/indias-government-once-released-25000-flesh-eating-turtles-ganges-river-180953384/#:~:text=In%20the%20late%201980s%2C%20India's,and%20then%20dumped%20into%20it.&text=Today%2C%20corpse%20pollution%20is%20still%20a%20problem%20for%20the%20Ganges).

Xem Thêm

Đề bài :Người Việt lớn tuổi qua Mỹ tại sao bị ghét ?

Thoi vang son nay sap cham dut.Khong quoc tich.khong di lam,khong dong thue thi c/p van cho lanh,nhung de vao nguoi bao lanh.Va con nhung dieu truoc kia thi hanh long leo.Nay luat that chat vi vay....chong Trump.

Xem Thêm

Đề bài :Máy bay trinh sát Mỹ hoạt động dày đặc trên Biển Đông

My cang bay,tau cong cang quynh.No theo doi minh ngay dem,chi can chut xiu thay doi no biet lien va dieu chinh cap ky.Cai nay goi la nhat ky hanh quan ! Toi chung dot nhien no vang bong la chay xuong ham khong kip.Gioi huyenh hoang-thi gioi nha thu xem sao.My von la con HO GIAY ma,Bo doi nhan dan lai so HO GIAY ? quoc te va dan em ut no cuoi vao mat cho !

Xem Thêm

Đề bài :Người Việt lớn tuổi qua Mỹ tại sao bị ghét ?

Bai viet rat hay ,dung vao tinh trang cua nhieu ong ba o My

Xem Thêm

Đề bài :Anh Hùng hay là quỷ?

Úi trời ..Nhờ báo đảng và NNVC cho đăng những bài báo tuyên xưng những vị anh hùng VC..Làm cả thê giới ngưỡng mộ..Còn chuyện kể về hạnh phúc của đ/c này, nhà báo quên kể...?? đó là phu nhân của đ/c Thuyên là nữ du kích anh hùng Nguyên thị Năm xứ miệt vườn miền tây Nam bộ, bà này cũng nhiệt tình phục vụ Đ/NN lắm, và can đảm không kém anh Thuyên..Đặc biệt chị có tài thẩy lựu đạn từ xa hơn trăm mét mà chị ném lựu đạn ngay trọc miệng súng của tăng, làm hơn chục xe tăng của MỸ Ngụy tiêu đời....bi thương nặng mà cũng chèo ghe gạo về tới mật khu tiếp tế cho kháng chiến..?? Thật là một cặp đôi hoàn hảo.. Chuyên này nhà báo kể chưa hết, ông Thuyên này còn có môt người anh em làm du kich, khi đi công tác bị bể, bị lính và trực thăng quần qúa , đợi dịp trực thăng xả xuống quan sát, đ/c anh hùng bèn chồm lên, nắm được càng trực thăng vặt ngay cái trực thâng té nghiêng, lợi dụng đó đ/c du kịch tăng cho trái lựy đạn làm trực thăng cháy rụi,tiêu đời tên giặc lái... thấy cháy, đám trực thăng khác bu lại cứu nan, thế là đ/c du kích cứ từ từ bắn tiả cả chục chếc máy bay lên thăng cũa địch rớt cháy như xung rụng...địch bỏ chạy, đ/c và cả toán rút về an toàn khu ngon lành... Ngoài ra đ/c Thuyên còn có ṃột ông chú tài hơn nữa, sống tại miền Bắc, đ/c làm nghề chăn bò, vì bị tư sãn bóc lột, không được học hành, nhưng có tinh thần yêu Bác/Đảng, nên được đảng nâng đỡ cho đi học, nhờ thông minh nên đ/c học rất gỉỏi có ̃7 ngày xong 7 lớp, nên được điều đi học lái máy bay chiến đấu..trong xuốt thời gian phục vu đ/c đã hạ được 7 chiếc conma, nên anh em đật cho đ/c cái tên là ông Bẩy phi công...Đ/c kể chiến thắng vui nhất là khi đ/c cho máy bay nấp trong mây, thấy máy bay Mỹ lưỡt qua, là đ/c mở máy rượt theo, và bắn hạ một chú Côma ngay tức thì, xui cái là đán máy bay địch phía sau nó bắn lại phi cơ của đ/c, và phi cơ bị lủng nhiều chỗ, đ/c bẩy phải một tay lái máy bay, một tay bịt lỗ kính bị bể, cho không bị gío cản trở, nên đưa được máy bay về phi trường an toan, trong sự hoan hô nồng nhiệt của các đ/c trong đội.... VN ta thật thần kỳ có qúa nhiều anh hùng phi phàm làm cả thế giới ngả mũ ngưỡng mộ vì bài báo nào cũng có hình ảnh chứng thực, còn bọn trẻ trâu trong nước đọc xong chuyện, chúng nó không chịu học tập gương anh hùng mà cứ xì xào với Đừ Mờ tụi nó.... thời này mà nó coi tụi tao như củ cải sao..??

Xem Thêm

Đề bài :NGƯỜI ĐÀN BÀ THÔNG MINH

Toi tin nhung gi ma bang tieu su ,va nhung nhan xet cua tat ca moi nguoi ve tu cach cua ba Amy. Tai sao ? Amy la tham phan,luong huong khong te,quyen loi khong thieu, nhung hay nhin cach phuc suc cua Amy,dau toc va tren het,hay nhin ban tay da dua co quyen tap ghi chu.Ban tay khong got dua,tat ca cac mong tay deu cat gon,khong son phet xanh do.Ban tay cua nguoi phu nu noi tro,cham soc gd va con cai.Roi ban so sanh ban tay cua cac nu luu luong vien quoc hoi,khac mot troi , mot vuc.Va vi vay ! toi tin tuong o ba + duc tin ma ba co duoc !

Xem Thêm

Đề bài :Mộng du - Hà Thượng Thủ

Anh NTNhân này Mộng qúa hóa Điên....Trong thời gian qua, anh ta nắm nhiều chức vụ mà chẳng thấy cái thành qủa nào nên hồn..??.Tòan hứa và hứa... ""Tôi là người Nam nói giọng Bắc, tôi không lừa bà con đâu..."" Rút cục Tôi là Tổ Sư Lừa và Bịp có hạng số má....!!! Một đất nước mà nguồn sản xuất đều phụ thuộc vào nguồn tiếp tế ngoại ( TQ-HQ..vv..VV)..VN thực chất chỉ làm gia công gía rẻ mà đòi thu nhập đầu người VN là 40 ngàn USD vào năm 2045...?? lúc đó anh chết r̀ồi thì dân lấy đâu ra có 40 ngàn đô.. hay chạy theo đám ma anh mà lượn giấy đôla âm phủ...??? Làm ăn thì lươn lẹo theo phong cách Hợp tác Xã mà đòi TPHCM trở thành TT KTTC của ĐNA... điều này mới Mơ dữ ạ... Có chuyện trước mắt TPHCM bị ngập lụt vì mưa, vì triều cường mà đã bao năm hứa sẽ giải quyết, tiêu tốn bao nhiêu tiền dân và tiền viện trợ mà năm nay sửa được một điểm , năm tới lại thêm..10 điểm lụt lột khác..?? Tóm lại càng sửa càng tệ thêm..? CS anh nào miệng thì hứa dẻo quẹo, cho qua kỷ hạ cánh anh toàn là được... Hậu qủa dân chịu chứ mấy anh đã vi vu trời tây rồi....Dân Việt ngộ thiệt nhiều lãnh đạo cho ăn bánh vẽ, bịp dài dài trong mọi tình huống, mà vẫn còn nhiều người tin , không kể đám bò đỏ/ dlv/ bưng bô/tung hô/ là đương nhiên vì là job của chúng , phải làm để kiếm cơm...

Xem Thêm

Đề bài :Vĩnh Biệt Cố Đô Đốc Vũ Đình Đào

Bộ Binh, Không Quân, TQLC, Nhẩy Dù có sĩ quan cấp Tướng, khi goi Tướng Thiệu, Tướng Tỵ, Tướng Nguyễn Khoa Nam là cách gọi chung cho sĩ quan cấp tướng.  Hải Quân gọi các sĩ quan cấp tướng là cấp Đô Đốc.  Phó Đề Đốc, Đề Đốc, Phó Đố Đốc, Đô Đốc, Thủy Sư Đô Đốc đếu là sĩ quan cấp Đô Đốc. là một vinh dự cho họ.

Xem Thêm

TIN MỚI

NGƯỜI THUA CUỘC

Một năm trước, tôi và Kiệt làm chung hãng. Tuy biết nhau qua nhiều lần gặp gỡ trong những giờ cơm trưa nhưng chưa có dịp để trò chuyện.

Xem Thêm

Càng xây càng đổ - Nguyễn Bá Chổi.(HNPD)

Càng xây càng đổ - Nguyễn Bá Chổi.(HNPD)

Xem Thêm

NGOẠI LỆ - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Khóc làm gì, đau thêm Để tâm tư bình yên

Xem Thêm

Chuyện lạ: 7 kỷ lục dị thường - Lão Phan.

(HNPD) Người nắm giữ nhiều kỷ lục thế giới nhất

Xem Thêm

Nhắc Tuồng, Tranh Luận, Phỏng Vấn & Hồ Chí Minh. - Lê Bá Vận

Những người này, đứng sau cánh gà, một tay cầm tập giấy ghi kịch bản,

Xem Thêm

Thế giới hôm nay: 30/10/2020

Pháp đang ở mức báo động quốc gia cao nhất sau khi một kẻ cầm dao giết chết ba người tại một nhà thờ ở Nice,

Xem Thêm

Tiền và đạo đức

Câu chuyện này xảy từ hơn 30 năm trước, vào một buổi tối mùa đông lạnh giá ở Washington D.C. Vợ của một doanh nhân giàu có bất cẩn làm rơi túi xách tại một bệnh viện.

Xem Thêm

SỢ CHUỘT QÚY THỂ

Ban đêm mụ Tân không dám xuống bếp. Mụ vừa sợ ma vừa sợ chuột.

Xem Thêm

ÁNH MẮT ĐÊM MẤT NGỦ. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Trở mình, nghe nỗi bâng khuâng Từ nơi vô thức tưởng lầm trăng soi

Xem Thêm

Bayern nhấn chìm Atletico

Thành tích hoàn hảo của Bayern dưới thời Hansi Flick tại Champions League tiếp tục được duy trì, với chín trận toàn thắng.

Xem Thêm