Mỗi Ngày Một Chuyện

Đôi đũa - Petrus Tran. ( Trần Văn Giang ghi lại )

Nhiều người nói là từ người Tàu. Tuy nhiên nhìn và tra cứu kỹ văn minh Tàu, thấy người Huê-Hạ xưa là dân du mục

Đôi đũa xuất phát từ dân tộc nào? 

Nhiều người nói là từ người Tàu. Tuy nhiên nhìn và tra cứu kỹ văn minh Tàu, thấy người Huê-Hạ xưa là dân du mục, ẩm thực thiên về lúa mì tức là họ xay ra bột làm bánh, rồi bốc tay mà ăn.
Trong văn minh nhân loại, với cái muỗng, nĩa và dao của Tây, thói ăn bốc của Ấn Độ thì đôi đũa của Á Châu nhìn rất hay, quý phái và điệu nghệ.
Đũa không thể thiếu trong bữa ăn của dân Á, trong tiệc tùng quan-hôn-tang-tế, đặc biệt ăn món nước như phở, bún bò, hủ tíu, mì thì phải xài đũa.  Dân Ý ngày xưa (Marco Polo ở thế kỷ thứ 13) “
chôm” món mì của Tàu nhưng lại ăn với nĩa. Trong cuốn “L'histoire culturelle de la Chine” nói người Tàu thời tiên Tần (trước Tần Thủy Hoàng) vẫn còn ăn bốc. Riêng dân Tàu Hoa Bắc ăn bốc là một thói quen truyền thống.
Chỉ có các dân tộc Bách Việt phía Nam cấy lúa, nấu cơm, làm bún ăn thì phải xài đũa, để gắp hay và vô miệng.  Cây tre ở xứ Nam đã cho ra đôi đũa tre huyền thoại. Tàu cứ thế mà bắt chước ta... Hồi xưa khi Tây mới qua miền Đông Á, họ nhìn người Á châu gắp thức ăn tưởng như là làm xiếc với đôi đũa (quá tài tình!)  Rồi ông Tây bà đầm cũng bày đặt bắt chước làm nhưng không được.
Đũa luôn đi thành một cặp thể hiện âm-dương, đực-cái trong văn hoá.
“Đôi ta như đũa trong kho,
Không tề, không tiện, không so cũng bằng.”
Dân gian gọi những thứ tréo ngoe, ví như "vợ cao chồng lùn" là “đôi đũa lệch,” kêu "người nghèo mà ham vợ (hay chồng) giàu" là “đũa mốc mà trèo mâm son...”
“Đũa vàng dộng xuống mâm son
Thấy ai có ngãi, anh thương mặn nồng.”
Đôi đũa hình thành ra quy tắc xử sự trong văn hóa ẩm thực. Dâu về nhà chồng khi dọn cơm phải đặt đũa ngay thẳng, đầu đũa phải bằng, không được để lệch cao thấp, không được lộn ngược đầu hai chiếc đũa. Và khi ăn phải chờ người lớn tuổi cầm đũa trước.
Người Nam Kỳ nói riêng và người Việt Nam nói chung kỵ những cái sau đây trong bữa ăn :
- Cấm cắm đũa thẳng đứng trên chén cơm vì cái này chỉ để cúng người đã chết.
- Không trở đũa để chỉ vào người. Cái này là bị xem là mất dạy, vô phép.
- Không dùng đũa gõ chén, gõ tô. Gõ là kêu ma về, và cũng mất lịch sự.
- Không xài đũa của mình đang ăn gắp và nhúng trong tô canh lớn xài chung. Phải trở đầu đũa hoặc tốt nhứt lấy đũa riêng khác mà gắp đồ ăn chung.
- Tuyệt đối không dùng đũa mình đang ăn gắp thức ăn cho người khác.
- Khi gắp đồ ăn, tránh đụng đũa kêu chan chát.
- Không dùng đũa để xỉa cắm vào đồ ăn như nĩa.
- Hồi nhỏ mà lấy đũa làm đồ chơi thí dụ như chơi banh đũa là bị rầy chết, vì như dậy là trù gia đình tàn mạt (?).

Rồi khi cúng cũng có nguyên tắc: Phải đặt đũa ngay ngắn ở mặt bàn sát bên cái chén, không được đặt trên cái chén.

Nhưng ngày nay người ta làm cũng tùm lum...
Tây ăn thì múc riêng ra cho từng người trong dĩa của họ, nhưng An-Nam-Mít ta có thói quen ăn chung mâm, uống chung ly rượu mới là “thân tình.” Thành ra chuyện chủ nhà dung đũa của mình gắp đồ ăn cho khách lùm lum khó tránh. Tây nó viết rằng một tô canh của dân An Nam ta có hàng chục đôi đũa nhúng vô; thành ra về nhà bên vợ thằng rể Tây không dám ăn cơm chung gia đình (!).
Còn nữa!  Thành ngữ động từ “trả đũa” là đáp trả lại, trả thù lại, ăn miếng trả miếng cho sòng phẳng, đã nư hả giận.  Câu “trả đũa” xuất xứ từ một nghi lễ cưới thời xưa: Khi đi coi vợ thì đưa chén đũa làm tin, sau không thuận thì người ta trao trả lại (?).

 

Petrus Tran
(Sử Nước Nam)

Trần Văn Giang (ghi lại)

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Đôi đũa - Petrus Tran. ( Trần Văn Giang ghi lại )

Nhiều người nói là từ người Tàu. Tuy nhiên nhìn và tra cứu kỹ văn minh Tàu, thấy người Huê-Hạ xưa là dân du mục

Đôi đũa xuất phát từ dân tộc nào? 

Nhiều người nói là từ người Tàu. Tuy nhiên nhìn và tra cứu kỹ văn minh Tàu, thấy người Huê-Hạ xưa là dân du mục, ẩm thực thiên về lúa mì tức là họ xay ra bột làm bánh, rồi bốc tay mà ăn.
Trong văn minh nhân loại, với cái muỗng, nĩa và dao của Tây, thói ăn bốc của Ấn Độ thì đôi đũa của Á Châu nhìn rất hay, quý phái và điệu nghệ.
Đũa không thể thiếu trong bữa ăn của dân Á, trong tiệc tùng quan-hôn-tang-tế, đặc biệt ăn món nước như phở, bún bò, hủ tíu, mì thì phải xài đũa.  Dân Ý ngày xưa (Marco Polo ở thế kỷ thứ 13) “
chôm” món mì của Tàu nhưng lại ăn với nĩa. Trong cuốn “L'histoire culturelle de la Chine” nói người Tàu thời tiên Tần (trước Tần Thủy Hoàng) vẫn còn ăn bốc. Riêng dân Tàu Hoa Bắc ăn bốc là một thói quen truyền thống.
Chỉ có các dân tộc Bách Việt phía Nam cấy lúa, nấu cơm, làm bún ăn thì phải xài đũa, để gắp hay và vô miệng.  Cây tre ở xứ Nam đã cho ra đôi đũa tre huyền thoại. Tàu cứ thế mà bắt chước ta... Hồi xưa khi Tây mới qua miền Đông Á, họ nhìn người Á châu gắp thức ăn tưởng như là làm xiếc với đôi đũa (quá tài tình!)  Rồi ông Tây bà đầm cũng bày đặt bắt chước làm nhưng không được.
Đũa luôn đi thành một cặp thể hiện âm-dương, đực-cái trong văn hoá.
“Đôi ta như đũa trong kho,
Không tề, không tiện, không so cũng bằng.”
Dân gian gọi những thứ tréo ngoe, ví như "vợ cao chồng lùn" là “đôi đũa lệch,” kêu "người nghèo mà ham vợ (hay chồng) giàu" là “đũa mốc mà trèo mâm son...”
“Đũa vàng dộng xuống mâm son
Thấy ai có ngãi, anh thương mặn nồng.”
Đôi đũa hình thành ra quy tắc xử sự trong văn hóa ẩm thực. Dâu về nhà chồng khi dọn cơm phải đặt đũa ngay thẳng, đầu đũa phải bằng, không được để lệch cao thấp, không được lộn ngược đầu hai chiếc đũa. Và khi ăn phải chờ người lớn tuổi cầm đũa trước.
Người Nam Kỳ nói riêng và người Việt Nam nói chung kỵ những cái sau đây trong bữa ăn :
- Cấm cắm đũa thẳng đứng trên chén cơm vì cái này chỉ để cúng người đã chết.
- Không trở đũa để chỉ vào người. Cái này là bị xem là mất dạy, vô phép.
- Không dùng đũa gõ chén, gõ tô. Gõ là kêu ma về, và cũng mất lịch sự.
- Không xài đũa của mình đang ăn gắp và nhúng trong tô canh lớn xài chung. Phải trở đầu đũa hoặc tốt nhứt lấy đũa riêng khác mà gắp đồ ăn chung.
- Tuyệt đối không dùng đũa mình đang ăn gắp thức ăn cho người khác.
- Khi gắp đồ ăn, tránh đụng đũa kêu chan chát.
- Không dùng đũa để xỉa cắm vào đồ ăn như nĩa.
- Hồi nhỏ mà lấy đũa làm đồ chơi thí dụ như chơi banh đũa là bị rầy chết, vì như dậy là trù gia đình tàn mạt (?).

Rồi khi cúng cũng có nguyên tắc: Phải đặt đũa ngay ngắn ở mặt bàn sát bên cái chén, không được đặt trên cái chén.

Nhưng ngày nay người ta làm cũng tùm lum...
Tây ăn thì múc riêng ra cho từng người trong dĩa của họ, nhưng An-Nam-Mít ta có thói quen ăn chung mâm, uống chung ly rượu mới là “thân tình.” Thành ra chuyện chủ nhà dung đũa của mình gắp đồ ăn cho khách lùm lum khó tránh. Tây nó viết rằng một tô canh của dân An Nam ta có hàng chục đôi đũa nhúng vô; thành ra về nhà bên vợ thằng rể Tây không dám ăn cơm chung gia đình (!).
Còn nữa!  Thành ngữ động từ “trả đũa” là đáp trả lại, trả thù lại, ăn miếng trả miếng cho sòng phẳng, đã nư hả giận.  Câu “trả đũa” xuất xứ từ một nghi lễ cưới thời xưa: Khi đi coi vợ thì đưa chén đũa làm tin, sau không thuận thì người ta trao trả lại (?).

 

Petrus Tran
(Sử Nước Nam)

Trần Văn Giang (ghi lại)

BẢN TIN MỚI NHẤT

HÒ HẸN CHẬP CHỜN - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Người về mang nhiều cay đắng Nhìn nhau xa lạ tủi hờn

Xem Thêm

Đá rơi buồn tủi Làm vỡ tình nhau

(HNPD) Đá rơi buồn tủi Làm vỡ tình nhau

Xem Thêm

NÂNG NIU TÌNH BUỒN - CAO MỴ NHÂN

Lạm bàn về tình ái, tình yêu ở đời, thì ai cũng có thể thuyết minh hùng hồn, lý do rất đơn giản, là yếu tố tự phát từ trái tim mỗi người

Xem Thêm

Dân quân cá nước - Hà Thượng Thủ

Với VC câu " Quân Dân cá nước" được đổi ngược thành " Dân Quân cá nước

Xem Thêm

HOÁ BƯỚM. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Ồ, anh lỡ quên ư tình bỡ ngỡ Cũng mới vừa hoang vắng một vòng tay

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Người Việt Nam Nghĩ Gì? -Từ Đức Minh ( Trần Văn Giang ghi lại )

Nhan dinh cua saigonpots ma bac Tran van Giang ghi lai.Doc xong nghe cay dang nao long.Du su that no ranh ranh.Nhung tuoi gia cung co mot hy vong cho du la mong manh va mo ao. hy vong con hon la that vong ?

Xem Thêm

Đề bài :Người Việt Nam Nghĩ Gì? -Từ Đức Minh ( Trần Văn Giang ghi lại )

Nhan dinh cua saigonpots ma bac Tran van Giang ghi lai.Doc xong nghe cay dang nao long.Du su that no ranh ranh.Nhung tuoi gia cung co mot hy vong cho du la mong manh va mo ao. hy vong con hon la that vong ?

Xem Thêm

Đề bài :Hình cũ - Hà Thượng Thủ

Ngắm lại hình xưa chịu mấy ông Những Linh, Tùng, Duẫn với Mười, Đồng Mặt mày ai lại đi hồ hởi Phấn khởi khi Tàu cướp Biển Đông Phải chăng “quý” mặt đã thành mông Con mắt nay đà có nhưng không Nên mới chổng khu vào hải đảo Gia tài gấm vóc của tổ tông?

Xem Thêm

Đề bài :Nói thật - Hà Thượng Thủ

Loi tuyen bo cua Bo truong han la phai dung ! Vay ra tu truoc toi nay,bang gia- hoc gia- tu nghiep gia...tat ca deu gia. Vay cai gi la that ?chang phai duoi che do CS,tat ca deu la gia tra,.gian doi,lua dao...Tat ca deu da duoc dao tao bang lao toet ngay tu khi con la thieu nhi .

Xem Thêm

Đề bài :Nói thật - Hà Thượng Thủ

Loi tuyen bo cua Bo truong han la phai dung ! Vay ra tu truoc toi nay,bang gia- hoc gia- tu nghiep gia...tat ca deu gia. Vay cai gi la that ?chang phai duoi che do CS,tat ca deu la gia tra,.gian doi,lua dao...Tat ca deu da duoc dao tao bang lao toet ngay tu khi con la thieu nhi .

Xem Thêm

Đề bài :Nói thật - Hà Thượng Thủ

Loi tuyen bo cua Bo truong han la phai dung ! Vay ra tu truoc toi nay,bang gia- hoc gia- tu nghiep gia...tat ca deu gia. Vay cai gi la that ?chang phai duoi che do CS,tat ca deu la gia tra,.gian doi,lua dao...Tat ca deu da duoc dao tao bang lao toet ngay tu khi con la thieu nhi .

Xem Thêm

Đề bài :Tiên đoán - Hà Thượng Thủ ( Câu: "Phản bội đồng minh nên quả báo" cay đắng quá ! )

Cai gi cung co mat phai va mat trai.Tuc ngu :" doi cha an man,doi con khat nuoc".Luat tuan hoan vay tra,tra vay.Thien ac dao dau...vv...Oan hon cua cac tu si,nan nhan chien cuoc vi bao ve non song.Oan hon cua nhung nguoi vuot bien+duong bo tim tu do bi vui thay o bien dong+rung nui...Nhung oan khuat,uat han tu toi...ngay dem keu gao su tra le cong ly cho su mat mat chinh dang cua ho."Thien vong khoi khoi,thua ma khong lot.Van te Thap loai chung sinh.Van te cac tu si hy sinh vi bao ve non song dat nuoc van con vang ren moi nam vao ngay ky niem cua ho...

Xem Thêm

Đề bài :Philippines muốn đổi y tá lấy vaccine Covid-19

Xuất khẫu Lao động kiễu Philippine mới nên gọi là xuất khẩu lao động... Còn xuất khẩu lao đông kiễu XHCNVN chỉ đi làm cu li, bán sức lao đông với gía rẻ, còn bị đám đầu nậu trong nước nó hút thêm máu... BAo giờ XHCNVN mới có loại lao động cao cấp này để hãnh diện với đời là VN ta vô Địt...?? còn không chỉ là bán băp thit kiếm ăn...Làm nhiều mà hưởng ít...!!!! B́ất hạnh cho dân VN...thông minh,cần cù mà không được hướng nghiệp đúng cách....??????

Xem Thêm

TIN MỚI

Đá rơi buồn tủi Làm vỡ tình nhau

(HNPD) Đá rơi buồn tủi Làm vỡ tình nhau

Xem Thêm

NÂNG NIU TÌNH BUỒN - CAO MỴ NHÂN

Lạm bàn về tình ái, tình yêu ở đời, thì ai cũng có thể thuyết minh hùng hồn, lý do rất đơn giản, là yếu tố tự phát từ trái tim mỗi người

Xem Thêm

Dân quân cá nước - Hà Thượng Thủ

Với VC câu " Quân Dân cá nước" được đổi ngược thành " Dân Quân cá nước

Xem Thêm

HOÁ BƯỚM. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Ồ, anh lỡ quên ư tình bỡ ngỡ Cũng mới vừa hoang vắng một vòng tay

Xem Thêm

VỀ QUÊ PHÚ - CAO BỒI GIÀ

Nơi đồng mún ruộng manh, tựa cò om vượt quãng mò lội, chả miếng no lòng

Xem Thêm

Xưa Kia Bà Cũng Rạng Ngời Như Con - Trần Văn Giang (ghi lại)

Đến ngày mọi sự đã rồi /Tính ra giỏi lắm chỉ ngoài… chục năm

Xem Thêm

CẢM TÁC THƠ " LỤC CÚ "

(HNPD) Nghe tin Thi lão buông " lục cú " Thơ mới, người xưa, viết thử xem ...

Xem Thêm

Trang Lá Cải 18 -10 -2021 ( Thà nghe chó suả con hơn nghe Ca sĩ Vẹm và Hải ngoại về gào rống... )

Sẽ đưa tro cốt ca sĩ Phi Nhung về thăm Việt Nam, Ngọc Sơn đã liên lạc Hồ Văn Cường

Xem Thêm