Kinh Khổ

Đảm đang tôm rang hành mỡ - Phạm Thị Hoài

Sau một nửa thế kỷ, ba đảm đang rút lại còn một, chỉ còn là gánh vác việc nhà


Trong vòng ba năm qua, mỗi lần thả hai chữ 'đảm đang' vào ứng dụng dịch thuật của Google tôi đều nhận được một kết quả không thay đổi, theo đó 'đảm đang' trong tiếng Anh là 'guaranteed'. Máy dịch Google mà tôi ngưỡng mộ như một đồng nghiệp lớn, tuyệt đối hào phóng, vô tư, cầu thị và ngày càng giỏi nghề, vẫn bất lực dài trước 'đảm đang', vẫn tưởng đó là một dạng 'đảm bảo'. Và như mọi trí tuệ nhân tạo, luôn tính đến mọi phương án, nó hồn nhiên gợi ý rằng có một từ khác gần với 'đảm đang' là 'dâm đãng' mà nó dịch là 'erotic'. 

Bất lực là phải. 'Đảm đang' là một trong những trường hợp điển hình khi bối cảnh sinh ra một khái niệm không còn hoặc không còn thống trị và khái niệm đó sống tiếp một đời sống xã hội khác. 'Đảm đang' thuộc di sản ngôn ngữ của ông Hồ Chí Minh, cha đẻ của hàng loạt từ ngữ, khái niệm trong kho tàng tiếng Việt, tất cả đều xuất phát từ bối cảnh chính trị ở miền Bắc Việt Nam thời cộng sản và chiến tranh kề vai tri kỷ. Cụ thể, ngày 22-3-1965, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động một phong trào mang tên "Ba đảm nhiệm", gồm đảm nhiệm sản xuất và công tác, đảm nhiệm gia đình, đảm nhiệm chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Nhưng Hồ Chủ tịch không ưng 'đảm nhiệm' nên chuyển thành 'đảm đang' và chính thức phát động phong trào "Ba đảm đang" trong "Lời kêu gọi nhân ngày 20-7-1965". Từ đó và chỉ từ đó, phụ nữ Việt Nam được gắn với 'đảm đang'.

Các nhà nghiên cứu "Tư tưởng Hồ Chí Minh" cho rằng đó là sáng tạo ngôn ngữ độc đáo của "Bác", chỉ thay đổi một chữ mà phản ánh được đúng bản chất, vai trò của người phụ nữ Việt Nam trong gian khó và tạo nên dấu ấn đặc biệt cho phong trào phụ nữ Việt Nam. Gò ép như thế dĩ nhiên là vô nghĩa, 'đảm đang' chẳng qua là cách phát âm khác của 'đảm đương', mà cả 'đảm đương' lẫn 'đảm nhiệm' đều không bị một giới tính nào ràng buộc. Nhưng ông Hồ quả nhiên nhạy về âm vần và là một nhà tuyên truyền cự phách: "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm đang" dễ lan tỏa hơn "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm đương", và hơn đứt "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm nhiệm". Đồng thời, ông biến động từ 'đảm đương' thành tính từ 'đảm đang', một pha hãn hữu trong tiếng Việt vốn không có biến cách. Đến đây thì đồng nghiệp Google đáng kính của tôi chịu thua. Làm sao có thể dịch "đường cày đảm đang"? May là "đường đạn đảm đang" không thấy xuất hiện ở thời "vững tay cày, hay tay súng" đó.

Sau một nửa thế kỷ, ba đảm đang rút lại còn một, chỉ còn là gánh vác việc nhà, rồi một lúc nào đó rút hẳn vào bếp. Các trường mở khóa học nấu ăn "Nàng dâu đảm đang". Các cửa hàng khuyến mại "Ngày thứ Năm đảm đang" hạ giá xoong nồi và máy làm bếp. Thương hiệu Đảm Đang bán muối ớt, muối tôm, bánh tráng. Các ngôi sao đảm đang khoe tài – và quan trọng hơn: khoe đam mê nấu nướng – lăn vào bếp như đặc ân chỉ dành cho phụ nữ. Trẻ nhỏ sớm học bài "Bé đảm đang" phụ bếp, và chị em đảm đang chia sẻ bí quyết tôm rang hành mỡ.

Tôi không can ai nuôi chí đảm đang tôm rang hành mỡ, chỉ xin tiết lộ là trong nhà tôi, ngôi đảm đang số một hiện nay thuộc về chiếc lò hấp nướng đa năng Miele. Nàng là người mẹ, người vợ và nàng dâu lý tưởng. Sau biết bao tìm tòi hăng máu và khổ sở mệt mỏi và miệt mài học hỏi từ mọi diễn đàn nội trợ và YouTube, chưa bao giờ tôi được toại nguyện như thế với món thịt quay giòn bì do nàng Miele đảm đang thao tác, việc của tôi chỉ là vài cái chạm tay vào màn hình. Hôm nay tôi giao cho nàng nhiệm vụ nướng bánh. Bánh mỳ Việt Nam ruột xốp vỏ giòn tan. Nàng OK thật ngoan, lặng lẽ 'đảm đương', rồi một lúc nào đó khẽ khàng thưa em xong rồi ạ. Với mọi phụ nữ ở Việt Nam, những người muốn thoát khỏi cái "truyền thống đảm đang" – như nêu trên, đó chỉ là một "truyền thống" chưa đầy 56 năm – và cả những người muốn được giầm chân trong đó, rồi công nghệ sẽ đến, từng bước tiến hành công cuộc giải phóng của nó tùy trình độ tiến bộ và phát triển của xã hội. Càng nghèo khó lạc hậu, càng thủ cựu tăm tối, càng cần phụ nữ đảm đang.

Phạm Thị Hoài


Đảm đang

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Đảm đang tôm rang hành mỡ - Phạm Thị Hoài

Sau một nửa thế kỷ, ba đảm đang rút lại còn một, chỉ còn là gánh vác việc nhà


Trong vòng ba năm qua, mỗi lần thả hai chữ 'đảm đang' vào ứng dụng dịch thuật của Google tôi đều nhận được một kết quả không thay đổi, theo đó 'đảm đang' trong tiếng Anh là 'guaranteed'. Máy dịch Google mà tôi ngưỡng mộ như một đồng nghiệp lớn, tuyệt đối hào phóng, vô tư, cầu thị và ngày càng giỏi nghề, vẫn bất lực dài trước 'đảm đang', vẫn tưởng đó là một dạng 'đảm bảo'. Và như mọi trí tuệ nhân tạo, luôn tính đến mọi phương án, nó hồn nhiên gợi ý rằng có một từ khác gần với 'đảm đang' là 'dâm đãng' mà nó dịch là 'erotic'. 

Bất lực là phải. 'Đảm đang' là một trong những trường hợp điển hình khi bối cảnh sinh ra một khái niệm không còn hoặc không còn thống trị và khái niệm đó sống tiếp một đời sống xã hội khác. 'Đảm đang' thuộc di sản ngôn ngữ của ông Hồ Chí Minh, cha đẻ của hàng loạt từ ngữ, khái niệm trong kho tàng tiếng Việt, tất cả đều xuất phát từ bối cảnh chính trị ở miền Bắc Việt Nam thời cộng sản và chiến tranh kề vai tri kỷ. Cụ thể, ngày 22-3-1965, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động một phong trào mang tên "Ba đảm nhiệm", gồm đảm nhiệm sản xuất và công tác, đảm nhiệm gia đình, đảm nhiệm chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Nhưng Hồ Chủ tịch không ưng 'đảm nhiệm' nên chuyển thành 'đảm đang' và chính thức phát động phong trào "Ba đảm đang" trong "Lời kêu gọi nhân ngày 20-7-1965". Từ đó và chỉ từ đó, phụ nữ Việt Nam được gắn với 'đảm đang'.

Các nhà nghiên cứu "Tư tưởng Hồ Chí Minh" cho rằng đó là sáng tạo ngôn ngữ độc đáo của "Bác", chỉ thay đổi một chữ mà phản ánh được đúng bản chất, vai trò của người phụ nữ Việt Nam trong gian khó và tạo nên dấu ấn đặc biệt cho phong trào phụ nữ Việt Nam. Gò ép như thế dĩ nhiên là vô nghĩa, 'đảm đang' chẳng qua là cách phát âm khác của 'đảm đương', mà cả 'đảm đương' lẫn 'đảm nhiệm' đều không bị một giới tính nào ràng buộc. Nhưng ông Hồ quả nhiên nhạy về âm vần và là một nhà tuyên truyền cự phách: "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm đang" dễ lan tỏa hơn "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm đương", và hơn đứt "Phụ nữ Việt Nam trung hậu đảm nhiệm". Đồng thời, ông biến động từ 'đảm đương' thành tính từ 'đảm đang', một pha hãn hữu trong tiếng Việt vốn không có biến cách. Đến đây thì đồng nghiệp Google đáng kính của tôi chịu thua. Làm sao có thể dịch "đường cày đảm đang"? May là "đường đạn đảm đang" không thấy xuất hiện ở thời "vững tay cày, hay tay súng" đó.

Sau một nửa thế kỷ, ba đảm đang rút lại còn một, chỉ còn là gánh vác việc nhà, rồi một lúc nào đó rút hẳn vào bếp. Các trường mở khóa học nấu ăn "Nàng dâu đảm đang". Các cửa hàng khuyến mại "Ngày thứ Năm đảm đang" hạ giá xoong nồi và máy làm bếp. Thương hiệu Đảm Đang bán muối ớt, muối tôm, bánh tráng. Các ngôi sao đảm đang khoe tài – và quan trọng hơn: khoe đam mê nấu nướng – lăn vào bếp như đặc ân chỉ dành cho phụ nữ. Trẻ nhỏ sớm học bài "Bé đảm đang" phụ bếp, và chị em đảm đang chia sẻ bí quyết tôm rang hành mỡ.

Tôi không can ai nuôi chí đảm đang tôm rang hành mỡ, chỉ xin tiết lộ là trong nhà tôi, ngôi đảm đang số một hiện nay thuộc về chiếc lò hấp nướng đa năng Miele. Nàng là người mẹ, người vợ và nàng dâu lý tưởng. Sau biết bao tìm tòi hăng máu và khổ sở mệt mỏi và miệt mài học hỏi từ mọi diễn đàn nội trợ và YouTube, chưa bao giờ tôi được toại nguyện như thế với món thịt quay giòn bì do nàng Miele đảm đang thao tác, việc của tôi chỉ là vài cái chạm tay vào màn hình. Hôm nay tôi giao cho nàng nhiệm vụ nướng bánh. Bánh mỳ Việt Nam ruột xốp vỏ giòn tan. Nàng OK thật ngoan, lặng lẽ 'đảm đương', rồi một lúc nào đó khẽ khàng thưa em xong rồi ạ. Với mọi phụ nữ ở Việt Nam, những người muốn thoát khỏi cái "truyền thống đảm đang" – như nêu trên, đó chỉ là một "truyền thống" chưa đầy 56 năm – và cả những người muốn được giầm chân trong đó, rồi công nghệ sẽ đến, từng bước tiến hành công cuộc giải phóng của nó tùy trình độ tiến bộ và phát triển của xã hội. Càng nghèo khó lạc hậu, càng thủ cựu tăm tối, càng cần phụ nữ đảm đang.

Phạm Thị Hoài


Đảm đang

BẢN TIN MỚI NHẤT

NƠI NGHĨA DŨNG ĐÀI - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Nén nhang vừa đốt men yêu Thấy như người đứng đăm chiêu nỗi buồn

Xem Thêm

TRÊN ĐỈNH NÚI SẮP MƯA. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Đi tìm tia nắng ấm Để xoá tan ưu phiền

Xem Thêm

Chỉ thị 20 - Hà Thượng Thủ

Phường khóm râm ra tiếng chửi đù !

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Người Việt Nam Nghĩ Gì? -Từ Đức Minh ( Trần Văn Giang ghi lại )

Nhan dinh cua saigonpots ma bac Tran van Giang ghi lai.Doc xong nghe cay dang nao long.Du su that no ranh ranh.Nhung tuoi gia cung co mot hy vong cho du la mong manh va mo ao. hy vong con hon la that vong ?

Xem Thêm

Đề bài :Người Việt Nam Nghĩ Gì? -Từ Đức Minh ( Trần Văn Giang ghi lại )

Nhan dinh cua saigonpots ma bac Tran van Giang ghi lai.Doc xong nghe cay dang nao long.Du su that no ranh ranh.Nhung tuoi gia cung co mot hy vong cho du la mong manh va mo ao. hy vong con hon la that vong ?

Xem Thêm

Đề bài :Hình cũ - Hà Thượng Thủ

Ngắm lại hình xưa chịu mấy ông Những Linh, Tùng, Duẫn với Mười, Đồng Mặt mày ai lại đi hồ hởi Phấn khởi khi Tàu cướp Biển Đông Phải chăng “quý” mặt đã thành mông Con mắt nay đà có nhưng không Nên mới chổng khu vào hải đảo Gia tài gấm vóc của tổ tông?

Xem Thêm

Đề bài :Nói thật - Hà Thượng Thủ

Loi tuyen bo cua Bo truong han la phai dung ! Vay ra tu truoc toi nay,bang gia- hoc gia- tu nghiep gia...tat ca deu gia. Vay cai gi la that ?chang phai duoi che do CS,tat ca deu la gia tra,.gian doi,lua dao...Tat ca deu da duoc dao tao bang lao toet ngay tu khi con la thieu nhi .

Xem Thêm

Đề bài :Nói thật - Hà Thượng Thủ

Loi tuyen bo cua Bo truong han la phai dung ! Vay ra tu truoc toi nay,bang gia- hoc gia- tu nghiep gia...tat ca deu gia. Vay cai gi la that ?chang phai duoi che do CS,tat ca deu la gia tra,.gian doi,lua dao...Tat ca deu da duoc dao tao bang lao toet ngay tu khi con la thieu nhi .

Xem Thêm

Đề bài :Nói thật - Hà Thượng Thủ

Loi tuyen bo cua Bo truong han la phai dung ! Vay ra tu truoc toi nay,bang gia- hoc gia- tu nghiep gia...tat ca deu gia. Vay cai gi la that ?chang phai duoi che do CS,tat ca deu la gia tra,.gian doi,lua dao...Tat ca deu da duoc dao tao bang lao toet ngay tu khi con la thieu nhi .

Xem Thêm

Đề bài :Tiên đoán - Hà Thượng Thủ ( Câu: "Phản bội đồng minh nên quả báo" cay đắng quá ! )

Cai gi cung co mat phai va mat trai.Tuc ngu :" doi cha an man,doi con khat nuoc".Luat tuan hoan vay tra,tra vay.Thien ac dao dau...vv...Oan hon cua cac tu si,nan nhan chien cuoc vi bao ve non song.Oan hon cua nhung nguoi vuot bien+duong bo tim tu do bi vui thay o bien dong+rung nui...Nhung oan khuat,uat han tu toi...ngay dem keu gao su tra le cong ly cho su mat mat chinh dang cua ho."Thien vong khoi khoi,thua ma khong lot.Van te Thap loai chung sinh.Van te cac tu si hy sinh vi bao ve non song dat nuoc van con vang ren moi nam vao ngay ky niem cua ho...

Xem Thêm

Đề bài :Philippines muốn đổi y tá lấy vaccine Covid-19

Xuất khẫu Lao động kiễu Philippine mới nên gọi là xuất khẩu lao động... Còn xuất khẩu lao đông kiễu XHCNVN chỉ đi làm cu li, bán sức lao đông với gía rẻ, còn bị đám đầu nậu trong nước nó hút thêm máu... BAo giờ XHCNVN mới có loại lao động cao cấp này để hãnh diện với đời là VN ta vô Địt...?? còn không chỉ là bán băp thit kiếm ăn...Làm nhiều mà hưởng ít...!!!! B́ất hạnh cho dân VN...thông minh,cần cù mà không được hướng nghiệp đúng cách....??????

Xem Thêm

TIN MỚI

NƠI NGHĨA DŨNG ĐÀI - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Nén nhang vừa đốt men yêu Thấy như người đứng đăm chiêu nỗi buồn

Xem Thêm

TRÊN ĐỈNH NÚI SẮP MƯA. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Đi tìm tia nắng ấm Để xoá tan ưu phiền

Xem Thêm

Chỉ thị 20 - Hà Thượng Thủ

Phường khóm râm ra tiếng chửi đù !

Xem Thêm

TRÊN MẦU ĐÁ PHAI - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Giờ về vạn dặm đơn sai Bao nhiêu sầu khổ nối dài thương đau

Xem Thêm

ĐÁ GỌI LỬA HOA. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Giật mình từ tạ thương yêu Đoạn trường mấy lượt mang theo ảnh hình

Xem Thêm

Trang Lá Cải Ngày 14 -9 -2021: Mời vào Video HNPD xem hình ảnh cập nhật ở Thành Hồ

Bố mẹ "chết đứng" khi thủ phạm lộ diện sau 18 năm bé gốc Việt mất tích tại Úc

Xem Thêm

Đố vui các Bạn – Bài số 52 - Lão Phan

10 xế hộp đắt giá nhất thế giới

Xem Thêm