Sức khỏe và đời sống

Chứng đi tiểu đêm ở người già

Người lớn tuổi thường bị mất ngủ, lý do thường gặp nhất là phải đi tiểu nhiều ban đêm. Ngoài việc gây rối loạn giấc ngủ, bệnh nhân sáng sớm mệt mỏi, không nghỉ ngơi đầy đủ, nguy cơ té và có thể gãy xương có thể là những chuyện nguy hiểm đi kèm theo chứng tiểu đêm.

Chứng đi tiểu đêm ở người già
Bác Sĩ Hồ Văn Hiền
(Nguồn: VOA)

Người lớn tuổi thường bị mất ngủ, lý do thường gặp nhất là phải đi tiểu nhiều ban đêm. Ngoài việc gây rối loạn giấc ngủ, bệnh nhân sáng sớm mệt mỏi, không nghỉ ngơi đầy đủ, nguy cơ té và có thể gãy xương có thể là những chuyện nguy hiểm đi kèm theo chứng tiểu đêm.

Bệnh nhân đàn ông có thể có những triệu chứng kèm theo làm cho bác sĩ nghĩ đến những nguyên nhân ở đường tiểu phía dưới (lower urinary tract): như ban ngày đi tiểu liên miên (urinary frequency, trên 8 lần/ngày), dòng nước tiểu yếu, cần đi tiểu ngay (urgency), hay són tiểu (urinary incontinence). Nguyên nhân chúng ta thường nghe đến là tuyến tiền liệt phì đại lành tính (benign prostate hypertrophy) (không phải ung thư) làm đường thoát ra của nước tiểu bị nhỏ lại và tiểu không thông, chia làm nhiều lần, do đó bác sĩ của vị thính giả đặt câu hỏi khuyên bệnh nhân đi mổ cắt tuyến tiền liệt. Phụ nữ có thể đi tiểu nhiều lần hơn lúc lớn tuổi, hoặc do kết quả sinh đẻ, hoặc do thói quen phụ nữ hay đi tiểu.

Vài ý niệm về cơ thể học

Chúng ta có hai trái thận (kidney, Fr: rein) hai bên, phía sau và phía trên bụng. Hai thận lọc máu và bài tiết nước tiểu, đi xuống hai ống niệu quản (ureter), vào bọng đái (bladder) nằm giữa, phía dưới bụng. Bọng đái người lớn có nước tiểu chừng 300ml thì mắc tiểu, nếu bộ óc cho phép “mở cửa” thì nước tiểu thoát ra niệu đạo (tiểu tiện), nếu nín thêm bọng đái có thể chứa đến 600ml là tối đa.

Tuyến tiền liệt (prostate) là một tuyến ngoại tiết của bộ phận sinh dục nam, tuy nhiên gần đây người ta cũng đặt tên lại cho một số tuyến tương tự ở phái nữ là tuyến tiền liệt nữ (female prostate).

Ở phái nam, tuyến nằm dưới và nằm ngay trước ngõ nước tiểu đi ra của bàng quang (bọng đái, bladder), từ đó được đặt tên khoa học là prostate, có nghĩa là “đứng [pro] trước [stat], giữ cửa”, từ tiếng Việt tiền liệt cũng theo nghĩa đó. Trước đây, chúng ta còn gọi là “nhiếp hộ tuyến”. Tuyến tiết vào tinh dịch một số thành phần giúp nuôi dưỡng các tinh trùng.

Tuyến tiền liệt bao quanh, ôm lấy niệu đạo (urethra) là ống dẫn nước tiểu thoát ra từ bọng đái, nếu tuyến lớn quá (phì đại, hypertrophy), hoặc có ung bướu, tuyến có thể bóp nghẽn đường đi ra của nước tiểu và làm khó tiểu hoặc bí tiểu.

Tuy nhiên, chứng đi tiểu đêm không phải luôn luôn do tuyến tiền liệt, và tôi xin nêu sau đây những tin tức để chúng ta cùng học hỏi. Xin nhắc lại, tôi không có mục đích định bệnh và chữa bệnh trong chương trình y học này, và quý vị cần theo dõi mọi hướng dẫn của bác sĩ quý vị.

Những lý do khác nhau có thể gây chứng tiểu đêm:

1) Do nước tiểu nhiều lúc ban đêm (nocturnal polyuria):


-Suy tim.

-Rối loạn chất nội tiết ADH (antidiuretic hormone, hay arginin vasopressin được hypothalamus của não bộ tiết ra) là chất đáng lẽ làm thận giữ lại nước nhiều hơn, làm nước tiểu cô đọng hơn, và thể tích nước
tiểu giảm đi lúc ban đêm. Ngược lại ở một số người già có rất ít chất vasopressin này tiết ra ban đêm, nên lượng nước tiểu ban đêm quá nhiều.

-Nước ứ phần dưới cơ thể (hạ chi), do các tĩnh mạch không hoạt động bình thường, do suy tim, do thiếu protein trong máu, do ăn mặn quá.

-Uống thuốc lợi tiểu (diuretic) trước khi đi ngủ (ví dụ thuốc loại thiazide trị bệnh cao máu)

-Ngưng thở (apnea) trong giấc ngủ vì bị đường hô hấp tắc nghẹt (obstructive sleep apnea), thiếu oxy trong máu gây ra áp suất trong động mạch phổi tăng, làm áp suất trong tâm nhĩ phải tăng và gây tác dụng tạo ra nước tiểu nhiều hơn.

Nếu bệnh nhân ngáy to, thỉnh thoảng yên lặng không nghe tiếng thở, nhất là người mập, nên coi chừng có sleep apnea hay không, bằng cách đo polysomnogram (đo tim, nhịp thở, oxy trong hơi thở, não điện đồ cùng một lúc trong khi bệnh nhân ngủ). Nếu cần, dùng CPAP cho apnea (máy tạo nên áp suất dương thường trực trong đường hô hấp trong lúc ngủ.)

2) Bệnh nhân nói chung tạo ra quá nhiều nước tiểu:

-Do bệnh tiểu đường (đái tháo đường,diabetes).

-Ðái tháo nhạt (diabetes insipidus, do tổn thương não bộ, hoặc do thận bị hư /nephrogenic diabetes insipidus).

-Uống nước quá nhiều (polydipsia).

3) Do thể tích (dung tích, capacity) bọng đái quá nhỏ về đêm:

-Hệ thần kinh bọng đái bất thường (neurogenic bladder) không kiểm soát được.

-Viêm bọng đái (bàng quang)(cystitis).

-Ung thư bọng đái, tiền liệt, niệu đạo (cancer of the bladder, prostate, urethra).

- thói quen đi tiểu lúc bọng đái chưa đầy (300-600ml)

-“Overactive bladder” (OAB) (bọng đái “quá hoạt động”).

-Lo âu (anxiety).

-Rượu, cafe.

-Thuốc men.

-Caffeine, theophylline trị thông cuống phổi, thuốc lợi tiểu.

-Thuốc beta blockers (dùng trị bệnh cao huyết áp, làm cơ detrusor bọng đái co lại tăng risk són tiểu), thuốc alpha blocker (giãn nở các sợi cơ cổ bọng đái), thuốc lợi tiểu (dùng trị bệnh cao huyết áp).

-Sạn trong bọng đái.

Nói chung, nếu cần nên đến bác sĩ gia đình để tìm xem chính xác nguyên nhân ở đâu, ngoài khả năng do tuyến tiền liệt gây ra. Nếu bác sĩ cho phép, có thể thử những biện pháp thông thường như:

-Tránh uống nước quá nhiều, nhất là tối, 6 giờ trước khi đi ngủ, ăn trái cây khô trước khi đi ngủ để giảm bớt nước tiểu ban đêm.

-Tránh cà phê, trà, rượu, bia (la ve) và những thuốc lợi tiểu nếu có thể được.

-Kê chân lên cao (lúc ngồi, nằm) ban ngày để tránh nước tụ xuống hai chân, mang vớ bó chặt để giảm bớt phù hai chân.

-Cẩn thận thắp đèn sáng, nếu cần đi khám mắt xem thị lực có tốt không, có bị cườm mắt hay không, để tránh té, tai nạn lúc đi tiểu đêm.
 
QuynhMai Post

Bàn ra tán vào (0)

Comment




  • Input symbols

Chứng đi tiểu đêm ở người già

Người lớn tuổi thường bị mất ngủ, lý do thường gặp nhất là phải đi tiểu nhiều ban đêm. Ngoài việc gây rối loạn giấc ngủ, bệnh nhân sáng sớm mệt mỏi, không nghỉ ngơi đầy đủ, nguy cơ té và có thể gãy xương có thể là những chuyện nguy hiểm đi kèm theo chứng tiểu đêm.

Chứng đi tiểu đêm ở người già
Bác Sĩ Hồ Văn Hiền
(Nguồn: VOA)

Người lớn tuổi thường bị mất ngủ, lý do thường gặp nhất là phải đi tiểu nhiều ban đêm. Ngoài việc gây rối loạn giấc ngủ, bệnh nhân sáng sớm mệt mỏi, không nghỉ ngơi đầy đủ, nguy cơ té và có thể gãy xương có thể là những chuyện nguy hiểm đi kèm theo chứng tiểu đêm.

Bệnh nhân đàn ông có thể có những triệu chứng kèm theo làm cho bác sĩ nghĩ đến những nguyên nhân ở đường tiểu phía dưới (lower urinary tract): như ban ngày đi tiểu liên miên (urinary frequency, trên 8 lần/ngày), dòng nước tiểu yếu, cần đi tiểu ngay (urgency), hay són tiểu (urinary incontinence). Nguyên nhân chúng ta thường nghe đến là tuyến tiền liệt phì đại lành tính (benign prostate hypertrophy) (không phải ung thư) làm đường thoát ra của nước tiểu bị nhỏ lại và tiểu không thông, chia làm nhiều lần, do đó bác sĩ của vị thính giả đặt câu hỏi khuyên bệnh nhân đi mổ cắt tuyến tiền liệt. Phụ nữ có thể đi tiểu nhiều lần hơn lúc lớn tuổi, hoặc do kết quả sinh đẻ, hoặc do thói quen phụ nữ hay đi tiểu.

Vài ý niệm về cơ thể học

Chúng ta có hai trái thận (kidney, Fr: rein) hai bên, phía sau và phía trên bụng. Hai thận lọc máu và bài tiết nước tiểu, đi xuống hai ống niệu quản (ureter), vào bọng đái (bladder) nằm giữa, phía dưới bụng. Bọng đái người lớn có nước tiểu chừng 300ml thì mắc tiểu, nếu bộ óc cho phép “mở cửa” thì nước tiểu thoát ra niệu đạo (tiểu tiện), nếu nín thêm bọng đái có thể chứa đến 600ml là tối đa.

Tuyến tiền liệt (prostate) là một tuyến ngoại tiết của bộ phận sinh dục nam, tuy nhiên gần đây người ta cũng đặt tên lại cho một số tuyến tương tự ở phái nữ là tuyến tiền liệt nữ (female prostate).

Ở phái nam, tuyến nằm dưới và nằm ngay trước ngõ nước tiểu đi ra của bàng quang (bọng đái, bladder), từ đó được đặt tên khoa học là prostate, có nghĩa là “đứng [pro] trước [stat], giữ cửa”, từ tiếng Việt tiền liệt cũng theo nghĩa đó. Trước đây, chúng ta còn gọi là “nhiếp hộ tuyến”. Tuyến tiết vào tinh dịch một số thành phần giúp nuôi dưỡng các tinh trùng.

Tuyến tiền liệt bao quanh, ôm lấy niệu đạo (urethra) là ống dẫn nước tiểu thoát ra từ bọng đái, nếu tuyến lớn quá (phì đại, hypertrophy), hoặc có ung bướu, tuyến có thể bóp nghẽn đường đi ra của nước tiểu và làm khó tiểu hoặc bí tiểu.

Tuy nhiên, chứng đi tiểu đêm không phải luôn luôn do tuyến tiền liệt, và tôi xin nêu sau đây những tin tức để chúng ta cùng học hỏi. Xin nhắc lại, tôi không có mục đích định bệnh và chữa bệnh trong chương trình y học này, và quý vị cần theo dõi mọi hướng dẫn của bác sĩ quý vị.

Những lý do khác nhau có thể gây chứng tiểu đêm:

1) Do nước tiểu nhiều lúc ban đêm (nocturnal polyuria):


-Suy tim.

-Rối loạn chất nội tiết ADH (antidiuretic hormone, hay arginin vasopressin được hypothalamus của não bộ tiết ra) là chất đáng lẽ làm thận giữ lại nước nhiều hơn, làm nước tiểu cô đọng hơn, và thể tích nước
tiểu giảm đi lúc ban đêm. Ngược lại ở một số người già có rất ít chất vasopressin này tiết ra ban đêm, nên lượng nước tiểu ban đêm quá nhiều.

-Nước ứ phần dưới cơ thể (hạ chi), do các tĩnh mạch không hoạt động bình thường, do suy tim, do thiếu protein trong máu, do ăn mặn quá.

-Uống thuốc lợi tiểu (diuretic) trước khi đi ngủ (ví dụ thuốc loại thiazide trị bệnh cao máu)

-Ngưng thở (apnea) trong giấc ngủ vì bị đường hô hấp tắc nghẹt (obstructive sleep apnea), thiếu oxy trong máu gây ra áp suất trong động mạch phổi tăng, làm áp suất trong tâm nhĩ phải tăng và gây tác dụng tạo ra nước tiểu nhiều hơn.

Nếu bệnh nhân ngáy to, thỉnh thoảng yên lặng không nghe tiếng thở, nhất là người mập, nên coi chừng có sleep apnea hay không, bằng cách đo polysomnogram (đo tim, nhịp thở, oxy trong hơi thở, não điện đồ cùng một lúc trong khi bệnh nhân ngủ). Nếu cần, dùng CPAP cho apnea (máy tạo nên áp suất dương thường trực trong đường hô hấp trong lúc ngủ.)

2) Bệnh nhân nói chung tạo ra quá nhiều nước tiểu:

-Do bệnh tiểu đường (đái tháo đường,diabetes).

-Ðái tháo nhạt (diabetes insipidus, do tổn thương não bộ, hoặc do thận bị hư /nephrogenic diabetes insipidus).

-Uống nước quá nhiều (polydipsia).

3) Do thể tích (dung tích, capacity) bọng đái quá nhỏ về đêm:

-Hệ thần kinh bọng đái bất thường (neurogenic bladder) không kiểm soát được.

-Viêm bọng đái (bàng quang)(cystitis).

-Ung thư bọng đái, tiền liệt, niệu đạo (cancer of the bladder, prostate, urethra).

- thói quen đi tiểu lúc bọng đái chưa đầy (300-600ml)

-“Overactive bladder” (OAB) (bọng đái “quá hoạt động”).

-Lo âu (anxiety).

-Rượu, cafe.

-Thuốc men.

-Caffeine, theophylline trị thông cuống phổi, thuốc lợi tiểu.

-Thuốc beta blockers (dùng trị bệnh cao huyết áp, làm cơ detrusor bọng đái co lại tăng risk són tiểu), thuốc alpha blocker (giãn nở các sợi cơ cổ bọng đái), thuốc lợi tiểu (dùng trị bệnh cao huyết áp).

-Sạn trong bọng đái.

Nói chung, nếu cần nên đến bác sĩ gia đình để tìm xem chính xác nguyên nhân ở đâu, ngoài khả năng do tuyến tiền liệt gây ra. Nếu bác sĩ cho phép, có thể thử những biện pháp thông thường như:

-Tránh uống nước quá nhiều, nhất là tối, 6 giờ trước khi đi ngủ, ăn trái cây khô trước khi đi ngủ để giảm bớt nước tiểu ban đêm.

-Tránh cà phê, trà, rượu, bia (la ve) và những thuốc lợi tiểu nếu có thể được.

-Kê chân lên cao (lúc ngồi, nằm) ban ngày để tránh nước tụ xuống hai chân, mang vớ bó chặt để giảm bớt phù hai chân.

-Cẩn thận thắp đèn sáng, nếu cần đi khám mắt xem thị lực có tốt không, có bị cườm mắt hay không, để tránh té, tai nạn lúc đi tiểu đêm.
 
QuynhMai Post

BẢN TIN MỚI NHẤT

"Đảo Phú Quốc" - Trần Văn Giang (phóng dịch)

TVG mạn phép được phóng dịch bản tài liệu gốc Anh ngữ có rất nhiều tranh cãi

Xem Thêm

ĐẢNG DÂN CHỦ PHỤC VỤ AI ??

Phát ngôn gây “bão” của nữ Thượng nghị sỹ Dân chủ Mỹ về chủ đề Trung Cộng.

Xem Thêm

TỘI ÁC BLACK LIVES MATTER

Xin chào tất cả các bạn trên Facebook, tôi đến từ Portland, Oregon

Xem Thêm

Xa Lộ Hoa Kỳ

Một vài dữ kiện khá lý thú về đoạn xa lộ được xem là tối tân nhất của Hoa Kỳ này:

Xem Thêm

BÊN CỬA SỔ. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Góc trời nào vui thế Về đây đón thu vàng

Xem Thêm

NGƯỜI VIỆT KỲ THỊ NGƯỜI VIỆT

Năm 2006, một công ty của người gốc Việt ở Mỹ thuê tôi về Việt Nam làm một nghiên cứu cho một dự án đầu tư kinh tế.

Xem Thêm

BÀN RA TÁN VÀO

Đề bài :Bàn về “Lói ngọng” Phạm Thị Hoài

Bài viết phân tích tật nói ngọng của dàn lảnh đạo cao cấp VN hiện nay rất sâu sắc và hữu ích ,tuy nhiên bây giờ tật nói ngọng này đã ăn sâu thành lề lối nên khó thay đổi. Cái đáng nói đến là nguyên nhân ,từ xa xưa thời cách mạng tháng tám ,Đảng VC và cấp lảnh đạo có chủ trương nêu cao giai cấp tiên tiến là công nông ,còn giai cấp địa chủ tư sản là kẻ thù phải tiêu diệt giết sạch ,mà đại đa số thành phần cốt cán công nông là dân quê ,hoặc lao động chân tay cho nên tật nói ngọng rất phổ biến ,còn đám tiểu tư sản hay trí thức muốn sống sót thì bắt buộc phải cúi mình nương theo quần chúng nếu không muốn bị đem ra đấu tố ,mà trước hết là cố gắng hòa đồng bằng cách tập nói ngọng ,không còn kiểu ăn nói văn hoa lịch lãm ,từ đó phong trào nói ngọng trở thành biểu trưng của giai cấp cách mạng tiên tiến.Nhà nhà nói ngọng ,người người nói ngọng lâu dần không ai thấy khó chịu khi nghe người khác và ngay cả bản thân cùng gia đình cũng nói ngong.. niu..no !! Nếu tác giả sinh trong thời đó thì bây giờ có lẻ không có bài phân tích này .

Xem Thêm

Đề bài :Bản Tuyên Ngôn của Người Mỹ Gốc Việt ủng hộ Ứng Cử Viên Joe Bide

Một bài viết trào phúng đầy ý nghĩa ! Một bài viết "dành cho những người thông minh", không phải "cho những kẻ tầm thường". Cảm ơn tác giả.

Xem Thêm

Đề bài :Bản Tuyên Ngôn của Người Mỹ Gốc Việt ủng hộ Ứng Cử Viên Joe Bide

Toi la nguoi Vietnam ty nan tai My.Nhung toi KHONG ghi ten vao to chuc Vietnamese-Americans va toi khang dinh : Toi CHUA quyet dinh bau phieu cho ai ca.Xin dung loi dung va gom chung nhung nguoi Vietnam o My va cai hoi nay,vao hay khong la quyen tu do cua moi nguoi.Toi khang dinh va toi chiu trach nhiem ve su khang dinh nay./-

Xem Thêm

Đề bài :Khấn Người Tình Địch - Tràm Cà Mau

Có gì đâu ông bạn JUDO ! Tốt hơn hết mỗi khi thấy còm có tên DON VU thì coi như "bãi rác", tránh cho xa...Thế thôi !!!

Xem Thêm

Đề bài :Nữ dân biểu gốc Việt bị đồng hương chụp mũ vì ủng hộ BLM

Search these links below, please: https://www.vietbf.com/forum/showthread.php?t=1364608 https://www.nguoi-viet.com/little-saigon/cong-dong/ung-ho-blm-dan-bieu-goc-viet-bi-chup-than-cong-doanh-gia-goc-viet-bi-doa-giet/ http://www.vsam1040.com/vi-vn/tin-tuc/tin-nguoi-viet-hai-ngoai/nu-dan-bieu-goc-viet-bi-dong-huong-chup-mu-vi-ung

Xem Thêm

Đề bài :RƯỢU NHO CALIFORNIA CHUA QUÁ

Tha`ng ca` cho'n Newsom na`y la` cha'u cua? mu.gia`o' da^m Pelosi, luu manh, la.m quye^`n, coi thuo`ng da^n la`tha'i do^.cua?bo.n chi'nh tri. gia tho^?ta? dang? Con Lua`.

Xem Thêm

Đề bài :Mỹ "đột kích" lãnh sự quán Trung Cộng ở Houston

Bao nhie^u do`i TT My~ da~de^? bo.n Ta`u + na`y co^ng khai an ca'p ta`i san? tri' tue^., pha't minh cua?My~ ma` kho^ng la`m gi`he^'t. Da~ de^'n lu'c to^'ng co^? bo.n luu manh na`y.

Xem Thêm

Đề bài :Cựu ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tuyên bố có thể giúp Mỹ chống đại dịch Covid-19 tốt hơn ông Trump

Con mu. Killary na`y thua da^.m, thua dau 4 nam nay ma`va^~n co`n ha^.m hu.c, ngua' mie^.ng. Cha'c nuo'c My~chi? co' 1 mi`nh mu. ta ta`i gioi?, tho^ng minh du? kha? nang la`m TT. Bie^'n di cho nguo`i ta nho`.

Xem Thêm

TIN MỚI

"Đảo Phú Quốc" - Trần Văn Giang (phóng dịch)

TVG mạn phép được phóng dịch bản tài liệu gốc Anh ngữ có rất nhiều tranh cãi

Xem Thêm

TỘI ÁC BLACK LIVES MATTER

Xin chào tất cả các bạn trên Facebook, tôi đến từ Portland, Oregon

Xem Thêm

ĐẢNG DÂN CHỦ PHỤC VỤ AI ??

Phát ngôn gây “bão” của nữ Thượng nghị sỹ Dân chủ Mỹ về chủ đề Trung Cộng.

Xem Thêm

Xa Lộ Hoa Kỳ

Một vài dữ kiện khá lý thú về đoạn xa lộ được xem là tối tân nhất của Hoa Kỳ này:

Xem Thêm

BÊN CỬA SỔ. - CAO MỴ NHÂN

(HNPD) Góc trời nào vui thế Về đây đón thu vàng

Xem Thêm

NGƯỜI VIỆT KỲ THỊ NGƯỜI VIỆT

Năm 2006, một công ty của người gốc Việt ở Mỹ thuê tôi về Việt Nam làm một nghiên cứu cho một dự án đầu tư kinh tế.

Xem Thêm

Tặпg đi chỉ 1 chiếc giày, By Hoàng Thủy

chủ tiệm giày góp phầп giúp cậᴜ ɓé пghèo tɾở thàпh пgười пổi tiếпg khắp thế giới

Xem Thêm

Bộ trưởng Y tế Mỹ sắp thăm Đài Loan, chuyến thăm cấp cao nhất từ năm 1979

Bộ trưởng Y tế và Dân sinh Mỹ Alex Azar sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới thăm Đài Loan “trong vài ngày tới”.

Xem Thêm

Số người chết và mất tích trong vụ nổ ở thủ đô Beirut, Libaon vượt 200 người.

Khoảng 2.750 tấn chất hoá học ammonium nitrate trữ trong nhà kho tại cảng ở thủ đô Beirut đã phát nổ thành hai đợt vào chiều 4/8

Xem Thêm

Bác phải ra đi - Nguyễn Bá Chổi

(HNPD) Bác phải ra đi - Nguyễn Bá Chổi

Xem Thêm